Cách chăm sóc trẻ em đúng chuẩn

1. Cho con bú đúng cách 

Sữa mẹ rất quan trọng với sự phát triển của trẻ, nhất là trong những ngày đầu tiên mới chào đời. Do đó, mẹ nên tận dụng tối đa cơ hội cho bé bú, nhất là những giọt sữa non quý giá. 

Việc cho bé bú đúng cách cũng là một kinh nghiệm chăm sóc trẻ sơ sinh mà các bà mẹ cần nắm rõ. Bạn cần giữ tâm trạng vui vẻ, thoải mái và chọn tư thế thích hợp sao cho cả hai mẹ con cảm thấy thoải mái nhất.

Cách bế bé khi cho bú:

Quảng cáo

  • Đầu và người của bé nằm trên một đường thẳng.

  • Mặt của bé quay vào bầu vú, mũi bé đối diện với núm vú.

  • Bạn bế bé vào người và nhìn bé âu yếm hoặc trò chuyện với bé.

  • Tay kia của bạn đỡ mông bé.

Cách nâng bầu vú khi cho bé bú:

  • Ngón tay cái của bạn để trên vú.

  • Các ngón tay còn lại tựa vào bầu ngực phía dưới vú.

  • Ngón tay trỏ nâng vú.

Hướng dẫn mẹ giúp bé ngậm bắt vú đúng cách:

  • Đầu vú chạm vú vào môi trên của bé.

  • Đợi đến khi miệng bé mở rộng.

  • Đưa miệng của bé vào vú sao cho môi dưới của bé ở dưới núm vú.

Nếu mẹ có quá nhiều sữa thì nên dùng máy hút sữa để trữ sữa dùng cho bé trong ngày, tránh để mẹ bị bầu ngực bị căng tức hay bị chảy sữa

2. Chăm sóc giấc ngủ của trẻ sơ sinh

Trong giai đoạn sơ sinh, trẻ ngủ nhiều giấc từ 16 - 18 tiếng mỗi ngày. Trẻ sẽ không phân biệt được ngày hay đêm và chỉ thức dậy khi đói hoặc tiểu tiện. Giấc ngủ rất quan trọng với quá trình phát triển của trẻ. Vì vậy, mẹ đảm bảo các yếu tố như nhiệt độ phòng vừa phải, giảm bớt ánh sáng, hạn chế tiếng ồn để trẻ ngủ đủ giấc và ngủ sâu. 

Mẹ đừng quá lo lắng khi trẻ “thức ngày, cày đêm” vì đó là hiện tượng rất bình thường do trẻ chưa phân biệt được thời gian. Mẹ nên có phương pháp chăm sóc trẻ em hợp lý, tập cho trẻ nhận biết khi nào là giờ chơi, khi nào là giờ ngủ để trẻ phát triển theo một cách tự nhiên và thích nghi dần với môi trường bên ngoài.

3. Vệ sinh miệng cho trẻ 

Mẹ đừng nghĩ rằng trẻ sơ sinh không cần vệ sinh răng miệng. Thực tế là sau khi trẻ ăn xong, bề mặt lưỡi và khoang miệng chứa rất nhiều những vi khuẩn gây ra mùi hôi. Nếu không được vệ sinh sạch thì rất dễ bị vi khuẩn tấn công. Mẹ nên chuẩn bị một miếng gạc mềm và một lọ nước muối sinh lý 0,9% để vệ sinh miệng cho trẻ hàng ngày.

4. Vệ sinh, chăm sóc da cho trẻ 

Khi trẻ chào đời, da của trẻ sẽ đỏ và khô, nhiều lông tơ. Làn da này rất mỏng manh và nhạy cảm nên mẹ cần chăm sóc một cách đặc biệt để cơ thể có thể sản sinh ra kháng thể chống lại các bệnh truyền nhiễm, bệnh viêm da ở trẻ. Để giữ cho da của trẻ luôn mềm mại, không mất đi độ ẩm của da. Mẹ nên dùng nước ấm và sữa tắm chuyên dụng để làm sạch dịu nhẹ. Bên cạnh đó, mẹ cần giặt giũ quần áo thật sạch sẽ để chúng luôn mềm mại, không làm tổn thương da bé. 

5. Cách bế trẻ sơ sinh đúng cách, an toàn

Với những cặp vợ chồng lần đầu làm cha mẹ không có kinh nghiệm chăm sóc trẻ sơ sinh sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc bế bé, không biết bế thế như thế nào cho con có tư thế thoải mái nhất mà bạn cũng không bị mỏi do gồng mình trong một khoảng thời gian. Việc đầu tiên bạn cần làm là thả lỏng cơ thể tránh để căng thẳng, móng tay phải được cắt gọn gàng sạch sẽ, không được để dài, đồng thời tháo tất cả các vật dụng đeo trên tay (lắc, nhẫn, đồng hồ,...) vì da trẻ rất mỏng và dễ bị tổn thương bởi những vật sắc cạnh. Sau đó chọn một tư thế giúp bạn cảm thấy thoải mái nhất để chuẩn bị bế bé.

Khi bắt đầu bế bé lên, bạn cần đỡ phần đầu của bé trước vì đây là bộ phần yếu nhất. Luồn một tay xuống dưới cổ để đỡ lấy đầu bé, tay kia luồn dưới lưng và hông để đỡ phần thân bé một cách chắc chắn nhất. Với cách làm này ba mẹ có thể di chuyển từ vị trí này sang vị trí khác một cách dễ dàng hơn

Điều đặc biệt quan trọng khi bế bé đó là bạn tuyệt đối không được rung lắc hoặc tạo ra chấn động mạnh, vì bộ não của trẻ còn nhỏ và yếu. Nếu bị tác động thì sẽ rất nguy hiểm cho trẻ.

6. Dinh dưỡng cần thiết cho trẻ

Theo lời khuyên của các chuyên gia thì trẻ sơ sinh nên bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, vì trong sữa mẹ, đặc biệt là sữa non (4-5 ngày đầu sau khi sinh) chứa tất cả các dưỡng chất (chất đạm, chất bột đường, vitamin và khoáng chất,...) rất tốt cho sự phát triển của bé. Vì vậy, cách chăm sóc trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi là nên cho bé bú ngay trong 1 giờ đầu sau khi sinh không những cung cấp dưỡng chất cần thiết cho trẻ, mà còn giúp mẹ co hồi tử cung, tránh mất máu và giúp bài tiết sữa sớm.

7. Cách quấn khăn, tả cho bé

Một trong những kinh nghiệm chăm sóc trẻ sơ sinh đó là quấn khăn cho trẻ. Việc này sẽ giúp cho ba mẹ dễ dàng bế bé hơn, đồng thời cảm thấy an tâm khi trẻ đã được ủ ấm tốt nhất và có được giấc ngủ ngon

Để thực hiện, trước tiên bạn trải khăn theo dạng hình thoi trên mặt phẳng, sau đó gập góc cao nhất của hình thoi vào giữa tấm khăn. Tiếp theo, đặt trẻ vào giữa khăn sao cho lưng và cổ đè lên nếp gấp. Đặt tay phải của con xuôi theo cơ thể, khuỷu tay hơi cong, rồi kéo góc trái tấm khăn phủ chéo lên trên, nâng tay trái của bé rồi vòng khăn qua tay, xuống đến lưng và gài lại. Gập phần khăn còn lại lên trên bao bọc toàn bộ cơ thể trẻ và cố định vị trí khăn.

8. Cách vệ sinh cuống rốn cho bé

Cuống rốn thông thường sẽ sẽ tự rụng trong khoảng 1 - 3 tuần sau  khi sinh. Đây là bộ phận rất quan trọng vì nếu không được vệ sinh chăm sóc kỹ, cuống rốn dễ bị nhiễm trùng.

Bạn cần vệ sinh khu vực rốn bé ít nhất 1 lần/ngày. Sử dụng khăn mềm nhẹ nhàng lau vùng rốn của bé. Nếu ba mẹ chưa có kỹ năng vệ sinh rốn cho bé thì có thể nhờ sự trợ giúp từ y tá.

Nếu xảy ra trường hợp ngoài ý muốn như như cuống rốn có mùi hôi, chảy máu, sưng đỏ,... thì bạn nên đưa bé đi khám bác sĩ sớm nhất có thể.

9. Cách tắm cho bé

Thời gian tắm thích hợp nhất cho trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi là từ 10 giờ - 11 giờ sáng, chiều từ 13 giờ - 16 giờ. Không nên tắm quá lâu, mỗi lần tắm chỉ từ 4-5 phút đối với trẻ sơ sinh.

Chuẩn bị thau và nước ấm phù hợp với bé. Bạn ngồi xổm, đặt bé lên đùi. Dùng khăn nhúng ướt và gội đầu cho bé trước, sau đó lau khô rồi mới bắt đầu tắm trên thân bé bằng xà bông cho trẻ sơ sinh. Lưu ý tránh chạm vào vùng rốn của bé trong suốt quá trình tắm.

10. Giúp bé ợ hơi

Một trong những lưu ý khi chăm sóc trẻ sơ sinh đó là ba mẹ cần giúp bé ợ hơi sau khi bú no, bởi vì hệ tiêu hóa ở trẻ còn chưa hoàn thiện, rất dễ bị đầy hơi. Trước tiên bạn bế bé trên vai, để ngực bé ép sát vào ngực bạn sao cho đầu và cổ bé tựa vào vai ba mẹ, sau đó dùng tay xoa hoặc vỗ nhẹ nhàng vào lưng cho đến khi bé ợ hơi.

Những sai lầm trong cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ

Khái niệm chăm sóc trẻ em đã định nghĩa rằng: chăm sóc trẻ em là hoạt động nuôi dưỡng, giáo dục và theo dõi quá trình phát triển của trẻ nhỏ. Chính vì vậy, Cách chăm sóc trẻ sơ sinh không chỉ chú tâm về mặt dinh dưỡng và cũng cần có sự giáo dục về tinh thần. Như vậy, các bậc cha mẹ ngày ngày nên lưu ý để tránh gặp phải những sai lầm trong cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ như sau: 

Không cho trẻ bú sữa mẹ

Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh. Chính vì vậy, cách chăm sóc trẻ sơ sinh trong những năm tháng đầu đời, đặc biệt là trẻ dưới 1 tháng tuổi, cần được nuôi dưỡng bằng sữa mẹ. Đây không chỉ là nguồn dinh dưỡng phù hợp nhất với nhu cầu của trẻ. Trong sữa mẹ chứa rất nhiều các kháng thể tự nhiên, giúp bé được thụ hưởng nguồn đề kháng tốt nhất trong những năm đầu đời.

Hạn chế tiếp xúc với thiên nhiên

Trước đây, ông bà chúng ta thường có thói quen chăm sóc trẻ nhỏ cần tránh gió, tránh nước, tránh tiếp xúc một cách tối đa vì sợ đối diện với các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Thực tế, nếu trẻ nhỏ cứng cáp, ăn ngủ tốt và thời tiết không quá lạnh, gió nhẹ...cha mẹ nên cho trẻ được tiếp xúc với thiên nhiên sớm, kích thích sự thích nghi với môi trường xung quanh. Bên cạnh đó, việc tiếp xúc với thiên nhiên còn đáp ứng tính tò mò và khơi dậy tư duy khám phá cho trẻ.

Ăn dặm quá sớm hoặc quá muộn

Ăn dặm đối với trẻ mang ý nghĩa rất quan trọng. Ngoài việc cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, ăn dặm còn giúp trẻ hình thành thói quen ăn uống, hoàn thiện kỹ năng nhai, phát triển cơ, hàm, lưỡi để thúc đẩy phản xạ nói tốt hơn. Vì vậy, ăn dặm đúng thời điểm là cần thiết. Ăn dặm quá sớm khi trẻ chưa đủ kỹ năng, dạ dày chưa đủ phát triển đáp ứng khả năng tiêu hóa thức ăn sẽ gây áp lực cho trẻ. Ngược lại, trẻ ăn dặm quá muộn thì gây thiếu hụt dinh dưỡng, chậm hình thành các kỹ năng của vận động tinh với trẻ.

Nêm muối vào đồ ăn dặm của trẻ

Nhu cầu muối của trẻ rất ít. Lượng muối được cung cấp từ nguồn thực phẩm đạm đã đủ để cân bằng dinh dưỡng của trẻ. Chính vì vậy, cha mẹ hãy lưu ý không nêm muối vào đồ ăn dặm của trẻ. Đặc biệt là với nhóm trẻ dưới 2 tuổi. Tương tự, với các thực phẩm có chứa quá nhiều đạm hoặc quá bổ dưỡng cũng không thực sự phù hợp với trẻ. Cha mẹ nên tham khảo thêm các thực đơn cân bằng dinh dưỡng khi nuôi con trong giai đoạn ăn dặm.

Không xem trọng vai trò của người cha

Thực tế đã chứng minh, những đứa trẻ được giao tiếp thường xuyên và được chăm sóc nhiều từ người cha sẽ tự tin, mạnh mẽ và chủ động hơn trong việc hòa nhập với bạn bè. Vì vậy, vai trò của người cha trong chăm sóc trẻ cần được thực hiện thường xuyên hơn.Hơn thế nữa, chủ động trò chuyện, gần gũi con cái để kết nối tình cảm cha - con còn là một sự động viên vô cùng lớn cho những người mẹ đang phải chăm sóc con nhỏ mỗi ngày.

Chăm sóc trẻ sơ sinh là điều không hề dễ dàng, nhất là với những người làm mẹ lần đầu. Tuy nhiên, chỉ cần bạn chú ý học hỏi thì không gì là không thể. Cleanipedia chúc mẹ thành công và chúc bé yêu hay ăn, chóng lớn!

Tác giả: Team Cleanipedia 

Facebook | Youtube | Instagram | Pinterest | Twitter

Bản quyền thuộc về: Unilever Vietnam. Ghi rõ nguồn khi tham khảo.