1. Thuốc tím (Kali emanganat - KMNO4) là gì?

Thuốc tím là hợp chất có công thức hoá học là KMnO4, hay còn gọi là Kali Pemanganat. Đây là một chất khi bay hơi sẽ tồn tại ở thể rắn với tinh thể màu đen tím. Chất rắn này được ứng dụng rất phổ biến trong công nghiệp sát khuẩn cũng như dùng để tẩy trùng. Đặc biệt, chúng được dùng nhiều nhất là trong lĩnh vực y tế và ngành thực phẩm.

Thuốc tím có những đặc điểm nổi bật như sau

  • Rất dễ phát nổ hoặc có thể bốc cháy nếu bạn vô tình kết hợp cùng các chất hữu cơ khác

  • Kali Pemanganat là một chất có tính oxy hóa rất mạnh

  • Khi pha thuốc với nồng độ đậm thì dung dịch có màu tím đậm và ngược lại nếu pha loãng sẽ có màu tím đỏ.

  • Thuốc tím có thể bị phân hủy ở nhiệt độ cao trên 200 độ C.

Quảng cáo

2. Thuốc tím có tác dụng gì?

Thuốc tím KMnO4 là hoá chất được ứng dụng nhiều trong ngành hóa học. Đặc biệt, chất này cũng được sử dụng rất nhiều trong đời sống, sinh hoạt của chúng ta. Cụ thể với các tác dụng nổi bật như sau:

Dùng trong y tế - Thuốc tím bôi da và sát trùng, làm sạch vết thương

Năm 1857, lần đầu tiên Kali Pemanganat được đưa vào sử dụng dưới dạng một chất khử trùng. Sau đó, chúng được dùng rộng rãi để điều trị nhiều loại bệnh về da, bao gồm cả bệnh nhiễm trùng nấm. Khi thoa lên da, thuốc tím tiêu diệt vi trùng bằng cách giải phóng oxy. Ngoài ra, chúng còn đẩy nhanh quá trình làm khô vết thương.

Một số tình trạng bệnh mà có thể hỗ trợ điều trị bao gồm:

  • Bệnh chàm (eczema) bội nhiễm. Nếu bạn bị chàm, thuốc tím có thể giúp làm khô các nốt mụn nước. 

  • Vết thương hở, phồng rộp. Kali Pemanganat được dùng để bôi lên các vết thương hở trên da, chảy mủ, phồng rộp... trước khi băng bó.

  • Nấm da và chốc lở. Thuốc có thể điều trị cả các vết nhiễm trùng do vi khuẩn, nấm da và chốc lở. 

Thuốc tím còn được dùng để sát khuẩn, rửa sạch các vết thương cũng như tẩy uế rất hiệu quả. Chính vì vậy, đây là một trong những chất được nhiều người ưu tiên sử dụng để diệt vi khuẩn.

Thuốc tím dùng để giặt tẩy quần áo

Ngoài lĩnh vực y tế thì thuốc còn có nhiều công dụng khác mà ít người biết đến. Có thể kể đến như làm thuốc tẩy quần áo. Bộ đôi Kali Pemanganat và chanh khi kết hợp với nhau sẽ giúp áo trắng bị ố vàng trở nên trắng sáng trở lại. Cách thực hiện rất đơn giản: 

  • Đầu tiên, bạn cần hòa tan 1 lọ thuốc tím (chai 20 ml) trong 4 lít nước.

  • Cho quần áo trắng bị dính vết bẩn vào trong hỗn hợp trên và ngâm khoảng 15 phút. Khi đó, áo trắng của bạn sẽ chuyển thành màu tím còn các vết bẩn thì thành màu nâu.

  • Sau khoảng thời gian trên bạn sẽ thấy vết bẩn biến mất. Khi đó, hãy lấy áo ra và vắt cho thật kiệt nước.

  • Bước tiếp theo, bạn vắt 5 quả chanh lấy nước cốt và pha với một ít nước sạch và tiếp tục ngâm quần áo vào hỗn hợp này. Nước chanh sẽ tẩy màu nước thuốc tím đi và giúp quần áo tươi sáng trở lại. 

Thuốc tím trong thủy sản - Thuốc tím cho cá, diệt khuẩn và khử trùng hồ thủy sản

KMnO4 được dùng được điều trị bệnh trên cá, hỗ trợ cho ngành nuôi trồng thủy hải sản được an toàn và đạt năng suất hơn. Bởi vì thuốc tím có thể dùng để tiêu diệt các loại tảo nhằm làm sạch môi trường nước. 

Đối với phần lớn các loại cá, bạn có thể pha theo công thức: thuốc tím và nước với tỷ lệ 2mg/lít (2g/m3). Liều lượng này có thể sử dụng trong thời gian 4 tiếng đồng hồ. Nếu dùng để tắm cho cá trong thời gian ngắn khoảng 30 phút với nồng độ 10mg/lít. 

Ngoài những công dụng kể trên, Kali Pemanganat còn có các tác dụng sau đây:

  • Dùng để hấp thụ khí gas và ứng dụng phổ biến trong ngành cơ khí luyện kim

  • Khử trùng nước và hạn chế tình trạng ô nhiễm nguồn nước dễ dàng.

  • Dùng để là chất tẩy thực hiện cách tẩy màu trên áo trắng ở trên làm bay màu các chất béo và tinh bột trên vải vóc.

  • Là chất khử trùng được ưa dùng trong ngành dược phẩm.

  • Thuốc tím còn được dùng để định lượng nhiều chất trong hóa học phân tích.

Thuốc tím dùng trong lĩnh vực điều trị các bệnh da liễu

Để có thể điều trị, bạn nên dùng một phương pháp đặc biệt dành cho người bị các bệnh về da như nhiễm khuẩn, da đỏ toàn thân và viêm da cơ địa. Đó là ngâm tắm với dung dịch thuốc tím 1/10.000, giúp sát khuẩn và chống viêm hiệu quả.

Khi thực hiện, người điều chế phải đội mũ và đeo khẩu trang. Chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ như thuốc tím bột 2g, bồn tắm kín gió và nước ấm. Tiến hành pha 1g thuốc tím cho 10 lít nước, khuấy đều để thuốc tan hết trong nước. Nước sau khi pha không có màu tím mà chuyển sang hồng cánh sen. Đối với người bệnh về da, bạn hãy cho người bệnh tắm trước với nước ấm. Sau đó mới ngâm tắm với dung dịch thuốc tím 1/10.000. Chỉ ngâm tắm trong khoảng từ 15 đến 20 phút. Nhớ lau khô cơ thể và mặc quần áo sạch.

Lưu ý: Nên tắm và pha dung dịch theo đúng liều lượng như trên. Ngoài ra, bạn cần chú ý là thời gian ngâm tắm dành cho người lớn tuổi không quá lâu và phải trông chừng bên cạnh khi ngâm dung dịch thuốc cho trẻ nhỏ.

Thuốc tím tắm cho bé giúp điều trị bệnh da thường gặp ở trẻ hiệu quả

Thuốc tím có công dụng rất tốt trong việc điều trị các bệnh về da ở trẻ nhỏ. Vốn dĩ, da của bé rất mỏng và nhạy cảm nên khi sử dụng thuốc để dùng. Bạn cần phải lưu ý đến hiệu quả của thuốc đối với mỗi loại bệnh như thế nào.

Bệnh rôm sảy và chàm sữa ở trẻ

Bệnh nổi rôm sảy ở trẻ xảy ra rất thường xuyên. Triệu chứng bao gồm những mụt nhỏ nổi li ti và chi chít khắp cơ thể, gây nên ngứa ngáy và khó chịu. Ở lưng, ngực, cổ, tay và chân là nơi nổi nhiều nhất. Khi gặp phải tình trạng này, bạn nên để bé ở nơi thông thoáng, tránh bị đổ mồ hôi. Đối với bệnh chàm sữa, bé mắc bệnh là do điều kiện thời tiết nóng bức, da sẽ tiết ra mồ hôi và ẩm ướt khiến bé bị ngứa ngáy. Để có thể chữa trị những bệnh đó, Cleanipedia sẽ chỉ cho bạn cách trị bệnh rôm sẩy và chàm sữa ở trẻ hiệu quả với dung dịch thuốc tím. Bạn có thể pha bột thuốc tím với nước đến khi có màu hồng nhạt. Tắm lên vùng da nổi mẩn đỏ khoảng 15 phút. Sau đó, tắm lại cho bé bằng nước ấm và lau khô cơ thể.

3. Thuốc tím dính vào tay, mắt có nguy hiểm không?

Bởi vì trong thành phần của thuốc tím có thể sát khuẩn và khử trùng. Nên khi gặp nước, phản ứng hóa học xảy ra khá mạnh nếu lượng nước không đủ để hòa tan hết bột. Nếu bị bột dính vào mắt sẽ gây nên hiện tượng sưng tấy và đau rát. Vì vậy, khi gặp phải trường hợp này, bạn nên đến ngay trung tâm y tế gần nhất để được hướng dẫn và điều trị kịp thời. Tốt nhất à bạn nên đeo bao tay và kính để bảo vệ cơ thể của mình khi tiếp xúc bới bột. Nếu thuốc tím dính vào tay nếu không được pha theo tỉ lệ thì cũng sẽ gây nên kích ứng da, niêm mạc. Hãy rửa tay ngay nếu bạn không may bị dính vào.

4. Thuốc tím có độc hại không, ăn phải có sao không?

Nuốt phải thuốc tím được cho là rất nguy hiểm. Theo ghi nhận, thuốc tím có thể gây nên tổn thương nghiêm trọng cho đường tiêu hóa. Bên cạnh đó, chúng có thể gây  độc toàn thân và các tổn thương khác như suy hô hấp, rối loạn đông máu, suy gan - thận… thậm chí là tử vong.

5. Sử dụng thuốc tím sao cho hợp lý?

Dù thuốc tím là một chất có rất nhiều công dụng và được ứng dụng rộng rãi trong đời sống cũng như công nghiệp, nhưng đây là vẫn là một chất hóa học nguy hiểm. Chính vì thế, khi sử dụng bạn cũng cần phải chú ý liều lượng, cách dùng và cũng như hãy trang bị đầy đủ đồ bảo hộ khi sử dụng thuốc để đảm bảo sức khoẻ nhé. Ở nhiều quốc gia như là Hoa Kỳ, bạn thậm chí phải cần bác sĩ kê đơn mới có thể mua được thuốc.

Liều lượng khi dùng thuốc tím KMnO4 đã được quy định sẵn dựa theo các nhu cầu sử dụng riêng biệt. Nếu chưa biết bạn có thể tham khảo theo liều lượng bên dưới:  

  • Nếu dùng KMnO4 để diệt khuẩn thì áp dụng với liều lượng là 2 – 4mg/lít nước

  • Còn nếu dùng thuốc để diệt virus thì dùng  tối thiểu 50mg/lít nước

  • Dùng để khử mùi sẽ có liều lượng là: 20mg/lít nước

6. Lưu ý khi sử dụng thuốc tím

Bạn không được sử dụng thuốc tím với các chất có tính sát trùng, khử khuẩn khác như oxi già, cồn... Hãy bảo vệ cơ thể khi tiếp xúc vơi thuốc tím vì đây là hóa chất nguy hiểm nếu bạn không may dính phải.

7. Thuốc tím có trị thủy đậu không?

Thuốc tím không dùng để điều trị thủy đậu. Thành phần trong thuốc tím có thể điều trị các bệnh da liễu với công dụng là sát trùng và khử khuẩn. Nhưng đối với bệnh thủy đậu thì bạn cần đến dung dịch thủy đậu bôi xanh. Đây là loại thuốc điều trị hiệu quả, nhanh khỏi và không để lại sẹo.

8. Thuốc tím có bán ở hiệu thuốc không? Giá bao nhiêu tiền?

Thuốc tím có bán tại các hiệu thuốc trên toàn quốc. Tuy nhiên, bạn nên đến những hiệu thuốc lớn để tìm mua vì có nhiều loại để bạn lựa chọn. Ngoài ra, thuốc tím còn bán trên các trang thương mại điện tử. Giá bán của thuốc tím tùy theo khối lượng và thương hiệu. Nếu thuốc tím có khối lượng 50g giá trung bình là 18.000đ.

9. Ở đâu bán bột thuốc tím? Thuốc tím da liễu mua ở đâu?

Bạn có thể dễ dàng mua thuốc tại các cửa hàng bán thuốc tây, cá cảnh… Ngoài ra, trên các trang thương mại điện tử như tiki.vn, shopee.vn… cũng bày bán loại thuốc này. Vì vậy, để thuận tiện hơn, bạn có thể đặt mua online và được giao hàng tận nơi.

Trên đây là tất cả những thông tin cần biết về thuốc tím KMnO4 - một chất hữu ích với nhiều công dụng trong đời sống. Nếu bạn có nhu cầu sử dụng chất hoá học này để khử trùng, diệt khuẩn thì hãy chú ý làm theo hướng dẫn về liều lượng để đảm bảo an toàn sức khỏe và để hiệu quả hơn nhé. 

>> Xem thêm: vi khuẩn đường ruột, vi khuẩn gây bệnh whitmore, vệ sinh nhà cửa, nước rửa tay khô y tế

>> Nguồn tham khảo: Healthline - Potassium permanganate uses safety

Tác giả: Team Cleanipedia 

Facebook | Youtube | Instagram | Pinterest | Twitter

Bản quyền thuộc về: Unilever Vietnam. Ghi rõ nguồn khi tham khảo.