Jak dbać o stare książki

Michał lubi stare książki i ceni ich obecność w swojej biblioteczce. Chętnie też dzieli się wskazówkami na temat tego, jak o nie dbać i jak je pielęgnować.

Zaktualizowano 19 sierpnia 2019

żółty regał z zielonymi, niebieskimi i pomarańczowymi książkami i ceramicznym wazonem

Uwielbiam książki. Takie tradycyjne, papierowe. Moim zdaniem to jedna z najlepszych ozdób każdego mieszkania czy domu. Wspaniale prezentują się na regale. W tym przypadku bez wahania powiem, że im większy, tym lepszy. Mam u siebie na półce kilka naprawdę starych egzemplarzy z lat 20. ubiegłego wieku, które bardzo cenię. Żeby jednak wytrzymały co najmniej drugie tyle, trzeba o nie odpowiednio zadbać.

Jeśli zdarzy Ci się zalać książkę, nie susz jej suszarką ani nie kładź na kaloryferze, ponieważ strony mogą się zniekształcić. Najlepiej jest delikatnie rozkleić strony i każdą przełożyć cienką tkaniną bawełnianą lub lnianą. Po godzinie należy zabieg powtórzyć z nowym, suchym materiałem.

Warunki przechowywania starych książek

Na początek warto zadbać o odpowiednie warunki przechowywania starych książek. Powinny znajdować się w przewiewnym miejscu, z dala od kaloryfera. Zbyt suche powietrze może niszczyć papier. Warto też, żeby nie były narażone na bezpośrednie działanie słońca ani ostrego światła, ponieważ mogą wypłowieć. Dodatkowo, w przypadku książek klejonych, klej może się zeschnąć i kruszyć. Nie należy też przechowywać książek w pobliżu kuchni, łazienki ani suszarni, ponieważ wilgoć może prowadzić do marszczenia się i żółknięcia stron. Z tego samego powodu raczej nie wietrzymy pomieszczenia z książkami w trakcie opadów ani mrozów.

Pielęgnacja starych książek

Książki najlepiej czyścić miotełką do kurzu lub suchą ściereczką z mikrofibry. Nie wolno używać do tego ściereczki wilgotnej ani mokrej, ponieważ strony i okładki mogą namoknąć, a po odstawieniu mogą się dodatkowo skleić. Do czyszczenia książek doskonale sprawdza się też odkurzacz. A jak wygląda cały proces?

  1. Weź każdą książkę, skieruj ją kartkami w dół i przekartkuj energicznie. W ten sposób pozbędziesz się luźnego kurzu.
  2. Przetrzyj grzbiety książek suchą szmatką, pióropuszem lub miotełką. Możesz też użyć odkurzacza z wąską końcówką lub szczotką (najlepiej okrągłą). Pamiętaj, żeby ustawić niską moc ssania.
  3. Przetrzyj krawędzie stron.

Zadbaj o półki

Poza książkami warto też zadbać o same półki. Zdejmij wszystkie tomy i przetrzyj je wilgotną szmatką. Możesz też użyć specjalnego preparatu do mebli, np. Cif Furniture Polish. Pamiętaj jednak, żeby odczekać aż półki dokładnie wyschną lub wytrzeć je do sucha, żeby książki nie zawilgotniały.

Naprawa

Stare książki wymagają też czasem naprawy. Jeśli książka jest szyta, możesz ją ponownie zszyć starymi nićmi. W tym celu ułóż książkę równo i dłutem zrób 2 lub 4 otwory wzdłuż grzbietu, przez które przeciągniesz grubą nić.

Klejoną książkę również można naprawić:

  1. Oddziel kartki od okładki i usuń pozostałości dotychczasowego kleju.
  2. Nałóż klej introligatorski na wewnętrzną stronę grzbietu okładki i przyklej do niego bibułę.
  3. Ułóż strony równo i pędzelkiem nałóż klej na grzbiet poszczególnych kartek.
  4. Dociśnij cięższą książką.
  5. Na koniec wklej wkład do okładki.

Walka z pleśnią

Jeśli z książki wydobywa się nieprzyjemny zapach, to znak, że w środku zalęgła się pleśń. W takim przypadku na pomoc przychodzi stara dobra soda oczyszczona.

  1. Wsyp ją pomiędzy poszczególne kartki.
  2. Włóż książkę do papierowego kartonu (może być pudełko po butach). Ważne, żeby to nie była reklamówka ani plastikowe pudełko.
  3. Przykryj pudełko (niezbyt szczelnie) i odłóż na parę dni.
  4. Po wyjęciu pudełka usuń sodę pędzelkiem.
  5. Powtarzaj do skutku

Pamiętaj też, że książki należy wkładać do pudełek pojedynczo, więc jeśli walczysz z pleśnią na kilku książkowych frontach, każda wymaga oddzielnego pudełka.

Zapobieganie wilgoci

Kiedyś często zastanawiałem się, do czego służą te małe torebeczki w pudełkach z nowymi butami. Teraz wiem, że to kwarc krzemionki, który skutecznie pochłania wilgoć. Jeśli masz takie torebeczki, włóż je za książki na półkę i zostaw je tam. W ten sposób pozbędziesz się zarówno wilgoci, jak i moli, które są częstym gościem w starszych publikacjach. Pamiętaj jednak, że zawartość tych torebek jest trująca dla zwierząt i ludzi, więc jeśli masz w domu kota, psa lub inne zwierzę, lepiej torebeczek nie stosować.

Pierwotnie opublikowany 5 sierpnia 2019