Hướng dẫn cách sử dụng máy đo huyết áp chuẩn nhất

Giới thiệu về máy đo huyết áp

Lịch sử ra đời

Máy đo huyết áp là một dụng cụ y tế dùng để đo lường sự tăng hoặc giảm của huyết áp trong một thời gian nhất định. Từ huyết áp kế bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “sphygmós”, nghĩa là nhịp đập của tim, mạch. Áp kế có nghĩa là thiết bị được sử dụng để đo áp suất, mô tả lực căng. Máy đo gồm màn hình (đối với máy điện tử), đồng hồ đo và bơm (máy cơ), vòng bít. Huyết áp sẽ được đo bằng dao động, sau đó chỉ số được đưa lên màn hình theo thuật toán phân tích . Từ đó, dễ dàng hơn trong việc theo dõi tình trạng sức khỏe.

Máy huyết áp xuất hiện vào những năm 1881, được phát minh bởi bác sĩ người Áo - Do Thái Samuel Siegfried Karl Ritter von Basch vào năm 1881. Đến năm 1986, một bác sĩ nội khoa là Scipione Riva-Rocci cải tiến thêm dựa trên phiên bản trước giúp người dùng dễ sử dụng hơn. Năm 1901, Harvey Cushing hiện đại hóa thiết bị đo huyết áp và phổ biến rộng rãi trong cộng đồng y tế.

Phân loại máy đo huyết áp

Hiện nay máy đo huyết áp rất đa dạng với nhiều dòng máy, trong đó các loại phổ biến hiện nay là:

✦
Máy đo huyết áp cơ: là máy đo truyền thống, thường thấy tại các bệnh viện, phòng khám. Đây là một trong những loại máy khó dùng nên cần người chuyên môn mới biết cách sử dụng chuẩn và đọc kết quả đo chính xác nhất. Bộ phận của máy đo huyết áp cơ gồm: bóng bơm hơi, vòng bít quấn trên bắp tay và đồng hồ.
✦
Máy đo huyết áp điện tử: dễ sử dụng hơn máy đo huyết áp cơ,có thiết kế nhỏ gọn và dễ dàng mang theo bên mình khi đi công tác. Cơ chế hoạt động của máy phụ thuộc vào cảm ứng điện và năng lượng pin. Kết quả đo sẽ hiển thị dưới dạng số trên màn hình điện tử để người dùng dễ dàng quan sát và theo dõi tình trạng sức khỏe.
✦
Máy đo huyết áp thủy ngân: có trọng lượng khá nặng, khó di chuyển và là loại máy cần tay nghề có chuyên môn cao nên thích hợp cho các y bác sĩ hơn là sử dụng tại hộ gia đình. Máy có cơ chế hoạt động dựa trên trọng lực, có độ bền cao và ít xảy ra sự cố sai số. Loại này được các chuyên gia đánh giá là dòng máy cho kết quả đo chính xác khá cao so với các loại máy đo huyết áp khác nên thường được đặt cố định tại các phòng khám và bệnh viện.

Các chỉ số quan trọng trong máy đo huyết áp

Trước khi đến với cách sử dụng máy đo huyết áp, cùng Cleanipedia tìm hiểu các chỉ số trên máy thể hiện điều gì bạn nhé!

Máy đo huyết áp sẽ hiện 3 chỉ số bao gồm: Chỉ số huyết áp (chỉ số tâm thu, chỉ số tâm trương) và chỉ số nhịp tim.

Chỉ số huyết áp là số đo thể hiện áp lực của máu lên động mạch ở trong quá trình khi tim co bóp và giãn ra. Chỉ số huyết áp được thể hiện trên màn hình máy đo với hai dạng:

✦
Chỉ số SYS - chỉ số huyết áp tâm thu: chỉ số huyết áp lớn nhất khi đo, thường nằm phía trên. Đây chính là áp lực của máu lên động mạch khi tim co bóp. Đồng thời, cho biết khả năng bơm máu của tim đến các cơ quan khác trên cơ thể.
✦
Chỉ số DIA - chỉ số huyết áp tâm trương: chỉ số huyết áp thấp nhất khi, nằm ở vị trí bên dưới. Chỉ số huyết áp này thể hiện được áp lực của máu lên động mạch trong quá trình tim giãn ra.

Chỉ số nhịp tim: ký hiệu là PULSE, đây là số lần co bóp của tim trong 1 phút. Đối với người trưởng thành, khi cơ thể trạng thái nghỉ ngơi chỉ số nhịp tim sẽ nằm trong khoảng từ 60-100 nhịp/phút còn mức tốt nhất thường sẽ ở trong khoảng 60–80 nhịp/phút.

Đối với các máy đo huyết áp cao cấp chuyên được sử dụng trong bệnh viện sẽ có thêm chỉ số thể hiện huyết áp trung bình.

Theo dõi chỉ số đo huyết áp và dò với bảng kết quả sau:

✦
Huyết áp thấp: chỉ số huyết áp tâm thu nhỏ hơn 90mmHg hoặc huyết áp tâm trương nhỏ hơn 60 mmHg.
✦
Huyết áp bình thường: Dao động trong khoảng giữa 90/60 mmHg và 140/90 mmHg. Đối với người trẻ thì mức 145/95 mmHg vẫn được coi là bình thường.
✦
Huyết áp cao: Chỉ số huyết áp tâm thu >140mmHg hoặc chỉ số huyết áp tâm trương > 90mmHg.

Chi tiết cách sử dụng máy đo huyết áp

Cách sử dụng máy đo huyết áp Omron

Quấn vòng bít đúng cách khi đo huyết áp:

✦
Mặc áo thoải mái, không nên mặc áo quá chật ở vùng bắp tay, không quấn vòng bít lên trên lớp áo dày.
✦
Quấn vòng bít sát da tay sao cho không quá chặt và không quá lỏng.
✦
Đảm bảo phần đáy vòng bít phải được đặt trên phần cong của khủy tay (với máy đo huyết áp bắp tay)
✦
Quấn vòng bít vào cánh tay với khoảng cách từ mép vòng đến khuỷu tay là khoảng 1-2 cm. Phần đánh dấu mũi tên ở dưới ống dẫn khí phải nằm ở chính giữa mặt bên trong cánh tay.
✦
Dán miếng dính để vòng bít được cố định.

Cách sử dụng máy đo huyết áp Omron chuẩn tại nhà:

✦
Ngồi đo với tư thế thả lỏng thoải mái, thẳng lưng.
✦
Hít thở sâu từ 5-6 lần trước khi bắt đầu đo huyết áp.
✦
Đặt cánh tay lên bàn và vòng bít phải ở ngang với tầm tim.
✦
Sau khi vòng bít bắt đầu bơm hơi, ấn và giữ phím START/STOP đến khi máy bơm hơi cao hơn huyết áp âm thu bạn dự kiến khoảng 30-40 mmHg. Chờ và đọc kết quả đo.
✦
Ấn phím START/STOP để thực hiện tắt máy và xả khí trong vòng bít.

Lưu ý: Với các loại máy có đèn thông báo,khi đèn biểu thị màu xanh sáng tức là vòng bít được quấn đúng.

Người phụ nữ đo huyết áp trong phòng khách.

Cách sử dụng máy đo huyết áp Microlife

Đối với máy đo huyết áp điện tử Microlife, cách quấn vòng bít thực hiện tương tự như đối với loại máy Omron. Khi bắt đầu thực hiện đo huyết áp, bạn nên giữ cho cơ thể thoải mái và ngồi trên ghế mặt phẳng.

Cách sử dụng máy đo huyết áp Microlife đơn giản, ai cũng có thể tự thực hiện:

✦
Không vận động mạnh trước khi đo từ 15-30 phút.
✦
Hít thở sâu từ 5-6 lần trước khi bắt đầu đo.
✦
Lưu ý đặt cánh tay lên bàn sao cho vòng bít phải ở ngang với tầm tim.
✦
Nhấn nút khởi động START/STOP trên máy đo huyết áp Microlife để bắt đầu đo.
✦
Chờ trong giây lát, kết quả sẽ được hiển thị trên màn hình.
✦
Tiến hành đọc kết quả thu được và ghi lại để theo dõi tình trạng sức khoẻ.
✦
Đừng quên tháo vòng bít và nhấn phím START/STOP để tắt máy.

Cách đo huyết áp bằng máy cơ

Máy đo huyết áp cơ học là loại máy thường được sử dụng tại các phòng khám, cơ sở y tế, bệnh viện. Máy hoạt động trên nguyên lý bơm căng hơi và áp suất tạo ra từ băng quấn sẽ làm thay đổi kim chỉ huyết áp, trực tiếp cho kết quả huyết áp chính xác nhất.

Cách quấn vòng bít với máy đo huyết áp cơ:

✦
Mở vòng bít theo hình tròn và luồn vào bắp tay sao cho khoảng cách mép dưới của vòng bít cách khuỷu tay từ 2-3 cm.
✦
Đặt chính xác sao cho vạch dấu của vòng bít cùng hướng với mạch máu, vòng sắt không được đặt nằm trên mạch máu vì sẽ cho ra kết quả đo bị sai.
✦
Đeo vòng bít qua vòng sắt quanh bắp tay. Sau đó, siết bằng khóa dán với một lực vừa phải.

Hướng dẫn cách đo huyết áp bằng máy cơ:

✦
Nếu vừa ra ngoài về, nên nghỉ ngơi ít nhất 5 phút để kết quả đo được chính xác.
✦
Gắn ống nghe lên tai để nghe mạch đập trong quá trình đo huyết áp.
✦
Nắm quả bóng cao su bên tay phải và thực hiện bơm vòng bít lên, cần bóp căng khóa tay đến khi tạo được áp lực được 20-30mm thủy ngân cao hơn huyết áp.
✦
Tiến hành nới lỏng bộ truyền động bên tay trái, để lực nén khí trong vòng bít giảm nhẹ.
✦
Khi bắt đầu nghe được rõ nhịp đập của tim, đọc và ghi lại giá trị chỉ rõ trên vòng bít. Giá trị này chính là chỉ số áp suất tâm thu.
✦
Khi áp suất không khí tiếp tục giảm, lúc này sẽ không nghe thấy âm thanh nhịp đập của tim. Chỉ số tại thời điểm không còn nghe rõ sẽ là chỉ số huyết áp tâm trương.

Lưu ý: Không được để các loại máy đo huyết áp gần thiết bị máy tính, điện thoại, các thiết bị phát ra điện từ trường. Chúng sẽ làm máy hoạt động không đúng và đưa kết quả không chính xác. Để kết quả thu được chính xác nhất, bạn nên đo từ 2-3 lần, mỗi lần cách nhau từ 2-3 phút và lấy kết quả trung bình.

Bên cạnh đó, để chỉ số được chính xác, bạn nên lựa chọn thời điểm đo huyết áp phù hợp và đảm bảo không bị gián đoạn trong quá trình thực hiện đo. Đặc biệt, không nên đo ngay sau khi thức dậy và sau khi ăn sáng. Thời điểm tốt nhất để đo là sau 30’ kể từ khi thức dậy và trước bữa sáng.

Trên đây là một số thông tin cơ bản về các loại máy huyết áp cũng như cách sử dụng máy đo huyết áp tại nhà chuẩn nhất. Đừng quên thực hiện đo huyết áp thường xuyên, đặc biệt đối với người cao tuổi để theo dõi tình hình sức khoẻ và ngăn chặn kịp thời nhiều biến chứng nguy hiểm về tim mạch, đột quỵ... Chúc gia đình bạn thật nhiều sức khoẻ!

>> Xem thêm:

Tác giả: Team Cleanipedia

Facebook | Youtube | Instagram | Pinterest | Twitter