Unilever logo
Unilever Việt Nam

Cách dạy trẻ 1 tuổi thông minh, phát triển cho cha mẹ

Ngay khi được 1 tuổi, trẻ đã đã bắt đầu nhận thức tốt về thế giới xung quanh. Vì thế, giai đoạn này bạn đã có thể áp dụng những cách dạy con phù hợp và điều quan trọng nhất là bạn cần thấu hiểu và kiên nhẫn. Bài viết sau Cleanipedia sẽ hướng dẫn một vài cách dạy trẻ 1 tuổi để bạn tham khảo.

Đã cập nhật

Bởi Đội Cleanipedia

Cách dạy trẻ 1 tuổi thông minh, biết nghe lời cho cha mẹ

1. Dạy từ mới

1 tuổi là độ tuổi quan trọng để trẻ học hỏi và khám phá mọi thứ xung quanh. Giai đoạn này, trẻ cũng đã bắt đầu tiếp thu một lượng từ vựng khổng lồ. Vì thế, bạn có thể dạy trẻ 1 tuổi một số từ, cụm từ cũng như khái niệm phổ biến mà trẻ có thể tiếp thu như:

  • Các bộ phận trên cơ thể:

Trước tiên, bạn cần chỉ ra mắt, mũi, miệng, răng, đầu, tóc, tai, tay, chân của trẻ,... Sau đó, bạn hãy cho trẻ xem các bộ phận trên cơ thể chúng, cơ thể búp bê, cũng như cơ thể của bạn. Ở những thời điểm khác trong ngày, bản hãy hỏi trẻ một số câu hỏi như: “Mũi của con ở đâu? Mắt của con ở đâu?” Lúc này, trẻ sẽ trả lời bạn bằng cách chỉ vào những bộ phận cơ thể. Sau này, trẻ sẽ bắt đầu nói những từ chỉ bộ phận cơ thể.

  • Âm thanh và tên động vật:

Trẻ con thường sẽ thích phát ra âm thanh của động vật trước khi gọi tên động vật đó. Vì thế, khi dạy trẻ 1 tuổi bạn hãy dạy cả 2 và đừng quên cho trẻ xem hình ảnh động vật đó.

  • Tên riêng:

Khi trẻ 1 tuổi có thể trẻ chưa thể nói được tên nhưng thời điểm này trẻ cũng đã nhận thức được tên của mình. Vì thế, bạn hãy thực hành những âm đầu tiên và tên của trẻ và chắc chắn trẻ sẽ đáp lại khi được gọi.

  • Tên của những người thân:

Dạy trẻ 1 tuổi tên của những người thân như bố mẹ, ông bà, anh chị hay bất kỳ ai mà trẻ gặp thường xuyên. Bạn cũng có thể sử dụng cuốn sách ảnh gia đình hoặc ảnh trên điện thoại và đọc tên của họ để dạy cho trẻ.

  • Cách cư xử:

1 tuổi cũng là lúc trẻ tập nói, vì thế bạn cần dạy trẻ biết cách cư xử lễ phép bằng cách nói lời cảm ơn, xin chào, xin lỗi, xin vui lòng.

  • Phương tiện:

Dạy trẻ 1 tuổi nhận biết những phương tiện giao thông như ô tô, xe tải, xe buýt, xe cứu thương, xe cứu hỏa,…

  • Thức ăn và dụng cụ:

Bạn cũng có thể dạy trẻ cách nói những món ăn yêu thích như bánh mì, chuối, pho mát,... và những dụng cụ thường dùng như cốc, thìa, nĩa, chén,…

  • Các từ thể hiện những gì họ cần hoặc muốn:

Những từ như có, không, cần, muốn, cho con, hơn nữa,… cũng rất cần thiết mà bạn nên dạy sớm cho trẻ.

  • Màu sắc:

1 tuổi cũng là lúc trẻ bắt đầu biết kết hợp các màu nên bạn có thể dạy trẻ 1 tuổi gọi tên các màu đó.

Dạy từ mới cho trẻ 1 tuổi có thể thực hiện bất cứ lúc nào, kể cả khi thay tã, trong giờ ăn hay cả khi lên giường,… Sự lặp đi lặp lại những từ mới trong giai đoạn này là rất cần thiết để giúp trẻ có thể học tốt các từ và cụm từ.

2. Đọc sách

Sách chính là giáo viên ngôn ngữ của hầu hết mọi đứa trẻ. Những bức tranh về đồ vật, con người, màu sắc và hình dạng trong sách sẽ khơi dậy trí tò mò và tinh thần ham học hỏi của trẻ. Mặc dù thời gian trẻ chú ý vào những trang sách không nhiều nhưng sự thật thì trẻ rất thích thú với những bức tranh và màu sắc có trong đó.

Khi dạy trẻ 1 tuổi qua sách, bạn không cần đọc từng câu từng chữ trong cuốn sách mà có thể lật từng trang sách, chỉ từng bức tranh và mô tả. Khi đọc sách, bạn cũng có thể bảo trẻ lật trang và yêu cầu con chỉ vào bức tranh.

Ngoài ra, nếu bạn là người đang đọc thì hãy sử dụng ngón tay để chỉ vào các từ trên trang sách. Điều này sẽ giúp trẻ nhận biết các chữ cái và từ.

3. Mô tả những gì đang làm

Nếu trẻ đang ngồi và chơi, bạn hãy dùng ngôn ngữ để nói về những gì trẻ đang làm và màu sắc, hình dạng của một món đồ nào đó trẻ đang sử dụng hay hành động đang diễn ra. Chẳng hạn: “Con hay ném quả bóng màu đỏ”, “Con đang đi tới các bậc thang”, “Con đang đặt hạt vào cốc”… Những lúc này, trẻ sẽ biết liên kết lời nói với hành động của mình.

4. Thúc đẩy tính tự lập

Em bé của bạn có thể bắt đầu làm mọi việc một mình ngay từ bây giờ. Trẻ có thể tự lấy thìa, bàn chải đánh răng, khăn lau hay tã bỉm,… Vì thế, bạn hãy dạy trẻ 1 tuổi tự làm những việc này 1 mình. Bởi vì cách duy nhất để trẻ có thể học tốt những kỹ năng mới là tự mình thực hiện những việc đó. Vậy nên, bạn đừng quên cho con cơ hội được học hỏi và mắc lỗi, tất nhiên những điều này chỉ trong giới hạn cho phép. Có thể, trẻ sẽ không thực sự thành công khi thực hiện, thậm chí sẽ để lại một mớ lộn xộn những bạn hãy cố gắng hướng dẫn để con hoàn thành những công việc đó.

Một số kỹ năng mà trẻ 1 tuổi có thể thực hiện như:

  • Mặc quần áo: cởi tất, kéo quần lên, quàng tay qua áo, mặc và cởi áo khoác.

  • Cho ăn: Sử dụng các dụng cụ ăn uống, cho ăn bằng ngón tay, chọn bữa ăn và đồ ăn bằng cách chỉ hoặc hỏi và nói có hoặc không.

  • Đánh răng: Tự cầm bàn chải đánh răng.

  • Dọn dẹp: Dọn dẹp đống lộn xộn, cất đồ chơi vào thùng.

  • Đi lên và xuống cầu thang có sự giám sát và cầm tay của người lớn.

5. Kích thích trí tưởng tượng

Trẻ 1 tuổi có thể sử dụng trí tưởng tượng để mở ra một thế giới mới đầy thú vị. Kỹ năng này thường sẽ đến một cách tự nhiên khi trẻ bắt chước những gì nhìn thấy ở thế giới thực, trong sách hoặc trên tivi. Đó có thể là bếp vui chơi, tiệc trà, cho búp bê ăn, lái ô tô, quét sàn,…

6. Những câu đố

Những câu đố sẽ rất hữu ích để dạy trẻ 1 tuổi phát triển nhiều kỹ năng. Trẻ có thể phát triển khả năng phối hợp tay và mặt bằng việc lật xoay các mảnh để vừa với vị trí của chúng. Trẻ cũng có thể rèn luyện kỹ năng vận động bằng cách sử dụng đôi tay để cầm nắm, thao tác các chốt nhỏ hoặc toàn bộ các mảnh gỗ. Bé cũng được học cách giải giải quyết vấn đề từ việc sử dụng bộ não để tìm ra mảnh ghép phù hợp với không gian hay vị trí.

Trẻ cũng có thể phát triển kỹ năng nhận thức và học các khái niệm về các hình ảnh trong câu đố như màu sắc, hình dạng, động vật, thức ăn,… Những câu đố về tên cũng rất tuyệt vời khi day trẻ những chữ cái có trong tên của trẻ. Sau khi chơi với những câu đố này, trẻ sẽ nhanh chóng đánh vần được tên của mình.

7. Bài hát có diễn đạt cử chỉ

Chắc chắn, bạn có thể biết rõ những bài hát dành cho trẻ em như Bánh xe trên xe buýt, Chèo chèo chèo thuyền của bạn, McDonald, Đầu vai gối và các ngón chân,… Bạn có thể hát cho trẻ nghe những bài hát này vào bất cứ lúc nào và bất cứ đâu như trên xe, khi thay tã hay khi đang tắm.

Hơn nữa, trẻ em hầu hết đều thích nhịp điệu và âm nhạc nên bạn có thể thể hiện cử chỉ tay khi hát để trẻ bắt chước. Điều này sẽ dạy trẻ 1 tuổi học các bộ phận của cơ thể, các khái niệm lên / xuống, mở / đóng, sử dụng âm thanh động vật để gọi tên một số loài…

8. Tô màu

Tô màu là một hoạt động mà bạn nên dạy trẻ 1 tuổi. Những gì bạn cần là giấy và bút màu. Lựa chọn phù hợp cho trẻ 1 tuổi là sử dụng bút chì màu, bởi nó rất phù hợp với bàn tay nhỏ bé của trẻ, đồng thời phát huy khả năng cầm nắm tốt nhất.

9. Dạy bé hát

Trẻ em rất yêu âm nhạc. Vì thế, bạn có thể mở nhạc cho bé nghe hoặc dạy cho bé những bài hát ngắn, đơn giản. Ngoài ra, bạn cũng có thể cho trẻ sử dụng những dụng cụ đồ chơi âm nhạc hay dùng những đồ vật có sẵn trong nhà làm nhạc cụ. Trẻ có thể vừa hát, vừa dùng một dụng cụ nào đó để tạo nên âm thanh như lắc chai có hạt, đập thìa gỗ vào hộp, lon thiếc,…

10. Nhảy múa

Bạn hãy mở chương trình âm nhạc trên tivi, điện thoại, radio và dạy trẻ 1 tuổi nhảy múa. Hầu hết, em bé nào cũng thích nhảy múa, chuyển động khi nghe tiếng nhạc. Điều này sẽ khiến trẻ luôn cảm thấy thích thú, hào hứng và vui vẻ.

11. Ra ngoài chơi

Ngay cả khi bạn bận rộn cũng hãy cố gắng dành chút thời gian để tham gia các hoạt động cùng con mỗi ngày. Trẻ em rất thích những hoạt động ngoài trời và trẻ sẽ rất khó chịu khi bị bạn nhốt trong nhà cả ngày. Rất đơn giản, bạn chỉ cần đưa trẻ đi dạo và chỉ những phong cảnh xung quanh như trời xanh, cây xanh, nhà, xe, đường,… để trẻ ghi nhớ những từ vựng này. Ngoài ra, bạn có thể cùng con chơi một số trò chơi ngoài trời như nhặt lá, thổi bong bóng, chạy qua vòi phun nước, chạy xung quanh hay ngồi trên bãi cỏ,…

11. Xếp hình đồ chơi

Dạy trẻ 1 tuổi xếp hình đồ chơi là cách để cải thiện cũng như phối hợp tay và mắt, giúp trẻ nhận thức về không gian. Bạn chỉ cần lấy một vài hình khối và hướng dẫn trẻ cách xây dựng một tòa tháp, sau đó yêu cầu trẻ tự làm. Trẻ sẽ tiếp thu và bắt chước bạn nhanh chóng. Xếp hình đồ chơi và những hoạt động tương tự sẽ kích thích trí tưởng tượng của trẻ, giúp trẻ học cách giải quyết vấn đề và khám phá thế giới xung quanh. Một số bộ đồ chơi xếp hình phù hợp với trẻ 1 tuổi là bộ khối chữ cái Melissa & Doug, Mega Bloks,…

Bước vào độ tuổi đầu đời chính là thời điểm vàng để bạn bắt đầu dạy trẻ. Tuy nhiên, đây cũng có thể là thời điểm mà bố mẹ nào cũng sẽ thấy hoang mang nhiều nhất vì không biết nên dạy trẻ những gì. Qua bài viết này, chắc chắn Cleanipedia đã giúp bạn biết cách dạy trẻ 1 tuổi như thế nào, bắt đầu từ đâu. Hy vọng, từ những thông tin hữu ích trên, bạn sẽ định hướng được phương pháp dạy con tốt nhất, giúp con có một khởi đầu hoàn hảo.

Xem thêm >>

Tác giả: Team Cleanipedia 

Facebook | Youtube | Instagram | Pinterest | Twitter

Bản quyền thuộc về: Unilever Vietnam. Ghi rõ nguồn khi tham khảo

Câu hỏi thường gặp về cách dạy trẻ 1 tuổi

Trẻ 1 tuổi thông thường sẽ nói được bao nhiêu từ?

Thông thường các bé 1 tuổi có thể nói từ một đến ba từ. Bé sẽ nói đơn giản và không hoàn chỉnh hết câu, nhưng bạn chắc chắn bạn sẽ biết được bé đang nói gì. Bé có thể nói “ba ba” hoặc “măm măm” hoặc tên những người trong nhà, động vật và đồ chơi.

Bé 1 tuổi nhưng chưa biết nói có vấn đề gì không?

Câu trả lời là không nguy hiểm vì có thể bé bị chậm phát triển kỹ năng nói. Nhưng để chắc chắn hơn, bạn nên đến bác sĩ nhi khoa để thăm khám xem bé có đang mắc vấn đề về thính giác hay đang mắc vấn đề gì khác hay không. Nếu có thì việc phát hiện sớm vấn đề sẽ dễ dàng cho việc điều trị được diễn ra thuận lợi hơn.

Nguyên nhân nào khiến trẻ không biết nói?

Môi trường có thể ảnh hưởng đến quá trình chậm nói ở trẻ. Nếu một đứa trẻ bị bỏ rơi hoặc bị đối xử bạo lực và thường không nghe thấy người khác nói thì dần dần bé sẽ không học nói được. Ngoài ra, sinh non cũng có thể dẫn đến nhiều dạng chậm phát triển, bao gồm các vấn đề về ngôn ngữ / giọng nói.

Xuất bản lần đầu