Chế độ dinh dưỡng hợp lí cho người tiểu đường

Nên ăn gì và không nên ăn gì, đối với người bệnh tiểu đường luôn là một câu hỏi khó. Bởi đi đôi với các phương pháp điều trị thì chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường đóng vai trò rất quan trọng để có thể kiểm soát lượng đường trong máu. Vậy thì những loại thực phẩm nào tốt cho thể trạng người bệnh tiểu đường? Thực phẩm nào người bệnh không nên ăn? Chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường cần đẩm bảo các nguyên tắc nào? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích.

Đã cập nhật

Chế độ dinh dưỡng hợp lí cho người tiểu đường

1. Bệnh tiểu đường là gì ?

Bệnh tiểu đường hay còn gọi là đái tháo đường, là một bệnh mãn tính mà lượng đường trong máu luôn ở mức cao so với bình thường, do khiếm khuyết về tiết isulin, về tác động của isulin hoặc cả hai. Khi mắc bệnh tiểu đường, cơ thể không chuyển hóa đường bột có trong thức ăn một cách hiệu quả để tạo ra năng lượng, làm lượng đường tích tụ trong máu ở mức ngày càng cao. Việc rối loạn chuyển hóa đường trong thời gian dài làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch, bệnh về mắt, thận,..và các bệnh lí nghiêm trọng khác.

Bệnh tiểu đường có 3 phân loại chính đó là:

  • Tuýp 1: Đái tháo đường tuýp 1 diễn ra do tuyến tụy không sản sinh được insulin làm cơ thể bị thiếu insulin dẫn đến bị ứa đọng đường trong máu. Theo nghiên cứu từ Hội Đái Tháo Đường Hoa Kì( ADA)2 thì nguyên nhân chính của tiểu đường tuýp 1 là do yếu tố di truyền, và đối tượng thường gặp là trẻ em và người trẻ tuổi.
  • Tuýp 2: Khác với tuýp 1, đái tháo đường tuýp 2 xảy ra khi cơ thể vẫn sản sinh được insulin nhưng không chuyển hóa hiệu quả được lượng đường trong máu. Tiểu đường tuýp 2 thường xảy ra ở người lớn tuổi hơn là nười trẻ và trẻ em.
  • Tuýp 3 (Hay còn gọi tiểu đường thai kỳ): Tiểu đường thai kỳ là trường hợp bệnh tiểu đường chỉ xảy ra ở phụ nữ trong giai đoạn mang thai, mà trước khi mang thai người này chưa bao giờ mắc bệnh này. Đái tháo đường thai kỳ thường ngắn hạn và kết thúc khi người bệnh hết thời gian mang thai. Tuy nhiên chế độ dinh dưỡng cho người mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cũng cần phải chú ý để hạn chế tái bệnh trong tương lai.

2. Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường

Để điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường một cách hợp lí, bạn cần tìm hiểu những nguyên nhân gây nên loại bệnh này. Nguyên nhân chính thường là:

  • Di truyền
  • Căng thẳng, stress kéo dài
  • Do viêm nhiễm, nhiễm trùng
  • Lạm dụng rượu bia thuốc lá
  • Ăn uống nhiều đồ béo, ngọt, đồ nhiều dầu mỡ.
nguyên nhân gây bệnh tiểu đường

3. Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh tiểu đường.

3.1. Người bị bệnh tiểu đường nên ăn gì?

Chính vì lượng đường trong máu luôn ở mức cao và không ổn định nên chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường cần phải điều chỉnh một cách phù hợp nhằm hạn chế nạp đường vào cơ thể mà vấn đảm bảo đủ chất dinh dưỡng. 

Theo Viện dinh dưỡng quốc gia, để ổn định và điều trị bệnh hiệu quả, chế độ dinh dưỡng cho người bệnh tiểu đường cần được xác định tỷ lệ giữa các thành phần sinh năng lượng một cách hợp lí và được khuyến cáo như sau.

  • Nhóm đường bột: 50-60% tổng số năng lượng khẩu phần

Tuy lượng đường trong máu tăng cao, nhưng cơ thể người bệnh vẫn cần nạp một lượng tinh bột tối thiểu để cung cấp năng lượng hoạt động hằng ngày. Các món hấp, luộc, nướng từ ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, gạo lức, khoai lang,..rất phù hợp cho người bệnh tiểu đường do chúng có chỉ số đường huyết thấp.

  • Nhóm protein: 15- 20 % năng lượng khẩu phần

Trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày, người bệnh cần bổ sung protein từ cá, thịt nạc, các loại đậu,..tránh ăn những thực phẩm có chứa da, mỡ,..không tốt cho quá trình tiêu hóa.

  • Nhóm chất béo: 25-30% tổng số năng lượng khẩu phần

Chất béo không bão hòa thuộc loại chất béo tốt, giúp ngăn ngừa tình trạng xơ vữa động mạch, tắc nghẽn mạch máu, nhiễm mỡ nội tạng,.. Chính vì thế, người bệnh tiểu đường chỉ nên bổ sung chất béo ở dạng không bão hòa với các thực phẩm đến từ thực vật như dầu vừng, dầu mè, dầu ô liu,..

  • Nhóm vitamin

Hoa quả và rau cung cấp chất xơ, nhiều vitamin và khoáng chất giúp làm chậm quá trình hấp thụ glucose của cơ thể. Do đó người bệnh tiểu đường nên ăn nhiều rau quả tươi, uống nước ép hoa quả nguyên chất như bưởi, cam, kiwi, dâu đen, dâu tây, nho đen, việt quốc,..góp phần ổn định lượng đường huyết trong máu.

3.2. Người bệnh tiểu đường không nên ăn gì?

Khi thiết lập chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường, bạn cần lưu ý như sau:

  • Hạn chế các thực phẩm có chứa chất béo bã  hòa như các loại mỡ động vật, bơ, sữa đặc, phô mai,..
  • Hạn chế ăn cơm, bánh mì, miến, bột sắn, khoai tây.
  • Hạn chế ăn các loại bánh kẹo ngọt và các loại nước có ga, mức hoa quả, hoa quả sấy khô. Bởi những loại này có chứa hàm lượng đường rất cao không tốt cho sức khỏe người bệnh.
chế độ ăn cho người tiểu đường

4. Nguyên tắc trong chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường

  • Chia khẩu phần ăn thành nhiều bữa trong ngày.
  • Ăn uống điều độ, đúng giờ.
  • Cần vận động sau khi ăn, tránh nằm ngồi một chỗ sau khi ăn.
  • Đảm bảo thực phẩm sạch trong chế biến.
  • Uống đủ nước, giúp quá trình tiêu hóa thuận lợi.

Bên cạnh thực hiện đúng các nguyên tắc dinh dưỡng cho người bệnh tiểu đường, người bệnh cần dành thời gian luyện tập thể dục thể thao, vận động thường xuyên giúp tăng sức đề kháng, đảm bảo sức khỏe cũng như hỗ trợ điều trị bệnh một cách hiệu quả. Cleanipedia chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe.

>>> Xem thêm:

Xuất bản lần đầu